Oscypek to ser, który od wieków kojarzy się z Tatrami i pasterską kulturą Podhala. Najstarsza wzmianka o produkcji owczych serów w górskich szałasach pochodzi z dokumentu z 1416 roku, a pierwszy spisany przepis odnaleziono blisko trzy wieki później. Przez pokolenia bacowie wypasali owce na wysokogórskich halach, a ser był naturalnym sposobem na przechowanie mleka na dłużej.

Tradycyjny oscypek robi się wyłącznie z niepasteryzowanego mleka owczego, choć dopuszcza się niewielki dodatek mleka krowiego – co najmniej 60 procent musi pochodzić od owiec. Masę serową podgrzewa się i wyrabia ręcznie, aż uzyska elastyczną, gumowatą konsystencję, a następnie formuje w drewnianych, ręcznie rzeźbionych foremkach, które odciskają charakterystyczny, zdobiony wzór na powierzchni sera.

Gotowy ser wędzi się nawet do dwóch tygodni nad dymem z drewna olchowego lub bukowego, zawieszony wysoko pod dachem szałasu. To właśnie wędzenie nadaje mu złocistą skórkę i intensywny aromat.

Od 2008 roku oscypek ma status unijnego produktu chronionego, a jego produkcja jest ograniczona do wybranych powiatów Małopolski i trwa wyłącznie od kwietnia do października, kiedy owce wypasają się na górskich halach.

Jajka zapiekane z oscypkiem to nie tylko pyszne danie śniadaniowe ale też wspieranie polskiej tradycji.