Nori – jak powstają płatki do sushi?

Nori to cienkie, suszone płaty z krasnorostów z rodzaju Pyropia, dawniej zaliczanych do rodzaju Porphyra. Najczęściej uprawia się gatunki P. yezoensis i P. tenera. W Japonii nori jadano już ponad tysiąc lat temu – w 701 roku płacono nimi nawet podatki. Na początku XVII wieku rybacy w Zatoce Tokijskiej zauważyli, że glony chętnie porastają bambusowe ogrodzenia, w których trzymano ryby, i tak zaczęła się ich uprawa. Ok. 1750 roku w tokijskiej dzielnicy Asakusa zaczęto rozdrabniać glony i suszyć je na ramkach, podobnie jak przy wyrobie papieru. Tak powstały płatki, których używamy do dziś.

Przez wieki zbiory były jednak nieprzewidywalne, bo nikt nie znał cyklu życia tych glonów. W 1948 roku tajfuny zniszczyły japońskie uprawy, a rolnicy nie wiedzieli, jak je odtworzyć. Rozwiązanie przyszło z Wielkiej Brytanii. Botaniczka Kathleen Drew-Baker z Uniwersytetu w Manchesterze badała pokrewne glony z brytyjskich wybrzeży i w 1949 roku opisała w czasopiśmie „Nature” ich ukrytą fazę rozwoju. Okazało się, że mikroskopijna forma, uważana wcześniej za osobny gatunek, rozwija się w muszlach małży. Japońscy naukowcy zaczęli wysiewać zarodniki na muszlach ostryg, co pozwoliło ustabilizować uprawy.

Drew-Baker prowadziła badania jako nieopłacana pracownica naukowa – po ślubie straciła etat na uczelni. Nigdy nie była w Japonii i zmarła w 1957 roku. W mieście Uto na wyspie Kiusiu stoi jej pomnik, a lokalni hodowcy co roku w kwietniu organizują uroczystość ku jej czci. W Japonii nazywa się ją „Matką Morza”.